Voor Indonesië moet je een geldig Nederlands paspoort hebben. Dit paspoort moet bij aankomst in Indonesië nog minimaal 6 maanden geldig zijn. Let op: een ID-kaart is niet geldig. Is je paspoort bijna verlopen? Vraag dan direct een nieuw of spoedpaspoort aan bij je gemeente.

Ja, je hebt een visum nodig! Je kunt een Electronic Visa on Arrival (e-VOA) vooraf online aanvragen om lange rijen op de luchthaven (zoals in Bali of Jakarta) te voorkomen. Doe dit via de officiële site: evisa.imigrasi.go.id. Vergeet ook niet het elektronische douaneformulier (e-CD) in te vullen vlak voor vertrek.

In Indonesië kun je op veel plekken pinnen. Maestro en V-Pay werken bij de meeste grote banken (zoals BCA of Mandiri), maar een creditcard (Visa/Mastercard) is een must als backup en voor het huren van een scooter. Vergeet niet je pinpas op 'werelddekking' te zetten in je bank-app! Check ook of er lokale pinstoringen zijn.

Je kunt in Nederland gemakkelijk Indonesische roepia's bestellen en ophalen op een NS-station of Schiphol. Na een vlucht van 15 uur wil je echt niet hoeven zoeken naar een werkende pinautomaat. Indonesië (zeker buiten de toeristische gebieden) draait nog erg op contant geld. Denk aan streetfood (warungs), taxi's en fooien. Neem cash mee ter waarde van ongeveer 30 euro per volwassene per dag, en 10 euro per kind.

Zorginstellingen en ziekenhuizen (BIMC of Siloam) op plekken zoals Bali zijn modern, maar eisen vaak direct een betaalgarantie of contante betaling. Op je pasje staan je polisnummer en het alarmnummer. Bel hen direct als je medische hulp nodig hebt, zoals bij de bekende 'Bali Belly' (voedselvergiftiging) of een scooterongeluk.

Zorg dat je alle documenten zowel digitaal als uitgeprint bij je hebt. Wifi en internet kunnen op afgelegen eilanden (zoals Nusa Penida of Flores) zomaar uitvallen. Ouderwets papier werkt altijd bij grenscontroles en in hotels. Denk aan: 2 kopieën van je paspoort, het visum, je e-ticket en het adres van je eerste verblijf.

Voor Indonesië worden vaccinaties tegen DTP (Difterie, Tetanus, Polio) en Hepatitis A sterk aanbevolen. Ga je langer of naar afgelegen gebieden? Dan kan buiktyfus of rabiës (hondsdolheid) ook nodig zijn. Neem je gele vaccinatieboekje altijd mee.

Zorg dat je mobiel vol is opgeladen; in veel vliegtuigen kun je gelukkig laden via USB. In Indonesië leef je echt op je telefoon. Download absoluut de apps **Grab** en **Gojek**. Dit zijn de lokale Uber-varianten voor betrouwbare taxi's, scooterritten en zelfs eten bestellen. Download ook de Schiphol app en Google Translate met de Indonesische taal offline opgeslagen.

Stop al je laadkabels standaard in je handbagage. Reizen door Indonesië betekent vaak lange boottochten, binnenlandse vluchten of lange ritten in een busje. Het is belangrijk dat je apparaten blijven werken voor kaarten, hotelboekingen en foto's.

In Indonesië wil je absoluut een e-sim gebruiken. De datakosten van je Nederlandse abonnement zijn gigantisch buiten Europa. Met een Global e-Sim kun je direct internetten als je landt in Jakarta of Denpasar. Dat is cruciaal om gelijk een Grab-taxi te bestellen. Bestel hier je e-sim.

Zorg dat je een reisverzekering hebt met werelddekking (Indonesië valt uiteraard niet onder de Europadekking). Ga je duiken of een vulkaan beklimmen? Zorg dan dat extreme sporten ook gedekt zijn. Sla de noodnummers direct op in je telefoon.

Neem medicatie altijd mee in je handbagage in de originele doosjes, met de bijsluiter en een medicijnpaspoort. Let op: Indonesië heeft de strengste drugswetten ter wereld. Bepaalde zware pijnstillers of ADHD-medicatie (zoals Ritalin) vereisen een Engelstalige medische verklaring van een arts. Regel dit op tijd!

Goed nieuws! In Indonesië gebruiken ze over het algemeen type C en F stopcontacten, net als in Nederland. [Image of electrical plug types C and F] Je hebt dus meestal geen wereldstekker nodig. Een klein Nederlands stekkerdoosje in je koffer is wel een gouden tip, omdat guesthouses (homestays) vaak weinig stopcontacten hebben.

Je mag geen dierlijke producten en verse planten Indonesië invoeren. Op Schiphol mag je ook geen grote vloeistoffen (flesjes water) door de security nemen (behalve voor baby's). In Indonesië zelf: **drink nooit kraanwater**. Koop altijd mineraalwater uit verzegelde flessen. Met je lokale roepia's kun je op elke straathoek veilig een kokosnoot of Nasi Goreng scoren. Neem wel een paar mueslirepen mee uit NL voor tijdens lange hikes.

Neem een lichte, katoenen lange broek of maxi-jurk mee voor tempelbezoeken of om muggenbeten in de avond te voorkomen. Een dunne sarong is super handig: je wikkelt hem zo om je blote benen bij een heilige plek, en hij doet ook dienst als strandlaken.

Zeker op Bali, de Gili-eilanden of in je hotel zijn korte broeken en shirtjes de standaard. Kies materialen zoals linnen of katoen in verband met de hoge luchtvochtigheid (je zweet behoorlijk!).

Onmisbaar voor de prachtige watervallen of het zwembad. Slippers draag je overal. Neem waterschoentjes mee als je gaat snorkelen bij koraalriffen om je voeten te beschermen tegen scherp koraal.

Ga je de Mount Batur of Rinjani vulkaan beklimmen, of loop je door de rijstvelden? Dan heb je echt goede dichte schoenen of lichte wandelschoenen met grip nodig. Slippers zijn daarvoor gevaarlijk.

De airconditioning in Indonesische treinen en bussen staat vaak op de vriesstand. Bovendien is het hoog in de bergen (bij vulkanen) 's nachts erg koud. Een vest is dan heerlijk. Reis je in het regenseizoen? Neem een lichte, opvouwbare regenponcho mee, want buien zijn kort maar hevig.

Ademend ondergoed is fijn door de warmte. Je kunt in Indonesië overal goedkoop je kleding laten wassen in een wasserette (laundry service), dus neem niet te veel mee. Nachtkleding is lekker voor onder de airco.

Onmisbaar in Azië! Neem Norit, Imodium (diarreeremmers) en ORS (vochtzouten tegen uitdroging) mee. Het pittige eten en andere bacteriën zorgen vaak voor de 'Bali Belly'. Neem ook voldoende van je eigen medicijnen mee.

Er komen ziektes als knokkelkoorts (dengue) voor in Indonesië. Een goede anti-muggenspray met DEET is onmisbaar, zeker rond zonsondergang. Neem ook een basis EHBO-setje mee met pleisters en ontsmettingsmiddel voor kleine schaafwonden, koraal-sneetjes of scooter-schaafwondjes.

De zon is rond de evenaar super krachtig. Zonnebrandcrème is in Indonesië bovendien opvallend duur en bevat soms huidblekende middelen (whitening). Neem het dus lekker zelf mee uit Nederland, samen met een aftersun en een zonnebril.

Shampoo, douchegel, tandenborstel en tandpasta. Let op: spoel je mond na het poetsen ALTIJD met flessenwater, nooit uit de kraan! Reisverpakkingen (max 100ml) zijn handig voor in je handbagage.

Hand-desinfectiegel (sanitizer) is perfect voor je streetfood gaat eten. Tampons zijn op eilanden buiten Bali soms erg lastig te vinden, dus neem een voorraadje mee. Neem ook extra lenzen en vloeistof mee; door het scooter-rijden kunnen je ogen snel droog worden of irriteren door stof.

Een koffer is prima voor resorts op Bali, maar ga je eilandhoppen (met kleine bootjes en onverharde wegen)? Dan is een backpack een stuk beter. Een kleine waterdichte tas (drybag) is een must-have voor als je met snelle boten gaat of tijdens moessonregen.

Omdat je telefoon ook je taxi-app, kaart en betaalmiddel is, heb je echt een sterke powerbank nodig. Vergeet je camera en extra batterijen niet voor de schitterende natuur in Indonesië!

Steden in Indonesië zijn luid, er rijden veel scooters en vaak klinkt vroeg in de ochtend de oproep tot gebed vanaf de moskee, of hanen die kraaien. Oordoppen redden je nachtrust.

Zeker op de eilanden wordt hard gewerkt aan het tegengaan van plastic afval. Neem een herbruikbare fles mee, die kun je bij veel guesthouses en restaurants veilig vullen uit een grote watertank. Een dunne reishanddoek (microvezel) bespaart ruimte en droogt supersnel op na een duik.

Neem genoeg billendoekjes en luierzalf mee. Zwemluiers zijn lokaal vaak heel moeilijk te krijgen en extreem duur, dus neem deze zeker mee uit Nederland.

Lokale potjes of melkpoeder smaken anders en kunnen extra suikers bevatten. Neem vertrouwde babymelk mee, plus melkflessen en een thermosfles voor warm water onderweg.

Stoepen in Indonesië zijn vaak smal, kapot of niet bestaand. Een kinderwagen rolt daar niet fijn. Een ergonomische draagzak is de absolute redding als je met je baby op pad gaat.

Een zonnehoedje en UV-werende kleding voor kinderen is essentieel. Neem ook een goede klamboe voor ledikantjes of een middel tegen insectenbeten speciaal voor kinderen mee.